Studio de musique ancienne de Montréal / Christopher Jackson "Musique sacrée en Nouvelle-France" Atma 2017, ACD22764

Studio de Musique Ancienne de Montréal / Christopher Jackson "Musique sacrée en Nouvelle-France" Atma 2017, ACD22764

Studio de Musique Ancienne de Montréal / Christopher Jackson "Musique sacrée en Nouvelle-France" Atma 2017, ACD22764

Reedycja płyty, która pierwotnie ukazała się w 1995 roku nakładem wydawnictwa K617 pod tytułem "Le Chant de la Jérusalem des terres froides". Teraz znakomita kanadyjska wytwórnia ATMA odświeża brzmienie tego nagrania i przywraca blask rejestracji dokonanej we wnętrzach zabytkowego, gotyckiego kościoła Saint-Didier w Villiers-le-Bel, we Francji z użyciem również tamtejszych, historycznych organów.

Zmarły w 2015 roku dyrygent i specjalista od dawnej muzyki wokalnej Christopher Jackson wybrał na ten album utwory pochodzące (najczęściej powstałe) w dawnych misjach jezuickich i franciszkańskich w dolinie rzeki Św. Wawrzyńca w okresie kolonizacji przez francuzów Kanady. Pierwsze osiedla powstały tu za sprawą podróżnika Samuel de Champlain w latach 1605 (Port Royal) - 1608 (Quebec), a w ślad za kolonistami przybyli także misjonarze. Od samego początku dochodziło tu do konfliktów z Anglikami, którzy od 1610 roku rozpoczęli kolonizację Nowe Funlandii. We wszystkie spory europejskich mocarstw od początku zaangażowani byli także rdzenni mieszkańcy Ameryki, który oba mocarstwa wykorzystywały jako sojuszników lub zwalczały jako wrogów. Jednocześnie przy tym jednym i drugim wydzierając ziemię i mordując. Jednak kolonizacja Kanady była odmienna od tej na południu, w dzisiejszych Stanach Zjednoczonych. Katoliccy misjonarze od początku niemal działali na terytorium Kanady nie tylko nawracając (także całe plemiona, jak np. Abenaków), ale również włączając ich w obieg kultury np. poprze muzykę. A ta towarzyszyła liturgii niemal od jej zarania. Tak więc w misjach powstawały nowe sakralne kompozycje, czasami wykorzystujące także lokalne języki i narzecza, chociaż i tam jeżykiem oficjalnym i liturgicznym Kościoła pozostawała łacina.

Wszystko to ukazuje w swym znakomitym nagraniu Christopher Jackson i prowadzony przez niego chór Studio de musique ancienne de Montréal. Jednak dopieszczając nagranie i brzmienie w każdym calu nie pokusił się on tutaj - zgodnie z istniejącymi już wtedy trendami - o silniejsze zaakcentowanie lokalnych pierwiastków i tradycji (wyraźnie słychać to jednak choćby w "Chants religieux manuscrits de la mission abénaquise de Saint-François-de-Sales "). Być może zresztą mieć on rację - w odróżnieniu od Środkowej i Południowej Ameryki, i hiszpańskich kolonii, w Kanadzie wcale nie były one tak silne i nie przetrwały tak wyraziście jak na południu. A sami pierwotni mieszkańcy tych ziem szybko się zaasymilowali lub wyginęli. Jednak podkreśla on i tu, ludowe korzenie muzyki, która towarzyszyła kolonizatorom i rdzennym mieszkańcom w codziennych czynnościach i odświętnych liturgiach. Świetne nagranie.

autor: Wojciech Łastruga

Studio de Musique Ancienne de Montréal
Christopher Jackson: directionRéjean Poirier: orgue


1-9. Anonymous, Jean-Baptiste Geoffroy, Andre Campra:
Chants religieux manuscrits de la mission abenaquise de Saint-Francois-de-Sales (Odanak)

10. Anonymous, Henry du Mont:
Kyrie » de la Messe du 4e ton du Livre d'orgue de Montreal en alternance avec le « Kyrie » de la Messe du 1er ton en plain-chant musical d'Henry Du Mont

11-15. Artus Aux-Cousteaux:
Messe Grata sum harmonia a 5 voix

16. Attribuee a Charles-Amador Martin:
Prose de la Sainte Famille en plain-chant musical

17. Guillaume-Gabriel Nivers:
Introit a saint Joseph en plain-chant musical

18-19. Nicolas Lebegue:
Deux petits motets pour soprano et orgue

20-22. Henri Fremart:
Messe Ad placitum a 4 voix

23-28. Anonymous, Nicolas Lebegue:
Pieces du Livre d'orgue de Montreal

płyta do nabycia na multikulti.com

The Bach Players / Nicolette Moonen "Sleepers Awake! Wachet auf!: Cantatas by Dietrich Buxtehude & Johann Sebastian Bach" Hyphen Press Music 2016, HPM010

The Bach Players / Nicolette Moonen "Sleepers Awake! Wachet auf!: Cantatas by Dietrich Buxtehude & Johann Sebastian Bach" Hyphen Press Music 2016, HPM010

The Bach Players / Nicolette Moonen "Sleepers Awake! Wachet auf!: Cantatas by Dietrich Buxtehude & Johann Sebastian Bach" Hyphen Press Music 2016, HPM010

Zespół Bach Players powstał 21 lat temu, w roku 1996 z inicjatywy młodziutkiej wówczas skrzypaczki Nicolette Moonen. Skład zespołu nigdy nie był stały - w zależności od potrzeb repertuarowych (wykonawczych i nagraniowych) mógł liczyć od trzech do dwudziestu pięciu nawet muzyków. Początkowo skupiali się na wykonywaniu sakralnych kantat Jana Sebastiana Bacha w tzw. pojedynczej obsadzie. Później, wraz ze wciąż pogłębianymi studiami muzykologicznymi inicjatorki i spiritus movens całego przedsięwzięcia, skupiali się raczej na powinowactwach, podobieństwach idei wykonawczych i kompozytorskich, tak geograficznych przestrzeni, jak i poszczególnych twórców, wciąż poszerzając kontekst ukazywanych zjawisk i doświadczeń.

Dziś śpiewacy i instrumentaliści tworzący The Bach Players to ekstraklasa wykonawców muzyki barokowej. Kierująca zespołem Nicolette Moonen to wykładowczyni Royal Academy of Music in London, studiowała z Jaapem Schröderem i Sigiswaldem Kuykenem, współpracowała z bodaj wszystkimi najważniejszymi europejskimi barokowymi orkiestrami jak Amsterdam Baroque Orchestra, English Baroque Soloists, Orchestre Révolutionnaire et Romantique, the Orchestra of the Age of Enlightenment. Szefowała Collegium Vocale Gent, La Chapelle Royale, Ex Cathedra, the European Union Baroque Orchestra, i English Touring Opera - trudno je wymienić jednym tchem.

Na swojej najnowszej płycie raz jeszcze powracają do sakralnej muzyki Jana Sebastiana Bacha, ale tym razem starają się ukazać ją w szerszej niż dotąd perspektywie. Na płycie tej można znaleźć dwie kantaty - jedna Bacha, druga Buxtehudego - skomponowane na ten sam temat. Są to kantaty "Wachen Auf" (Przebudźcie się), których tekst i kanwę stanowi fragment przypowieści o pannach roztropnych i nieroztropnych. Ten fragment ewangelii w kalendarzu liturgii luterańskiej przypada na 27 niedzielę po święcie Trójcy Św., czyli tuż przed rozpoczęciem adwentu (wtedy też w ubiegłym roku płyta się ukazała). Zabieg nagrania kantat dwóch odmiennych, wyrazistych muzycznych osobowości (a jednak połączonych nieoczywistym wszak stosunkiem mistrz-uczeń - Bach w młodości pieszo poszedł do Lubecki, gdzie tworzył Buxtehude) wydaje się być dosyć zrozumiały. Jak również wprowadzenie do programu nagrania jeszcze jednej kantaty Buxtehude i jego triowej sonaty. Inaczej jednak ma się rzecz z sonatą Erlebacha na skrzypce piccolo i violę da gamba. Dlaczego ona się tutaj znalazła? Nicolette Moonen zdaje się na tym albumie ukazywać nie tylko geniusz siedemnastowiecznych niemieckich kompozytorów, zwłaszcza Jana Sebastiana (to jego utwór wieńczy nagranie). Ukazuje tu na przykładzie bachowskiej kantaty jego muzyczną i teologiczną erudycję, szerokie spektrum muzycznych zainteresowań i encyklopedyczną wiedzę. Oto Bach korzysta z różnych źródeł - sięga do kantat jednego ze swoich mistrzów (temat i tekst), kunsztownie opierając formę kantaty na dialogu sopranu i basu (też jak u Buxtehudego, ale w innym jego utworze), czy w końcu wykorzystuje, jak Erlebach, rzadkie instrumentarium (skrzypce piccolo), by uczynić swoją kompozycję jeszcze doskonalszą w formie i treści.

Po takie też, maksymalnie wierne zapiskom, instrumentarium sięga tu Nicolette Moonen nagrywając album przemyślanie zbudowany, kunsztowny, erudycyjny i doskonały wykonawczo.

autor: Wojciech Łastruga

The Bach Players:
Rachel Elliott soprano
Sally Bruce-Payne alto
Samuel Boden tenor
Jonathan Gunthorpe bass
James Eastaway oboe
Mark Radcliffe oboe
Richard Earle taille
Anneke Scott horn
Nicolette Moonen violin / piccolo violin & director
Anne Schumann violin
Oliver Webber violin
Catherine Weiss violin
Reiko Ichise viola da gamba
Olaf Reimers cello
Alastair Mitchell bassoon
Pawel Siwczak organ / harpsichord

Dieterich Buxtehude (c.1637 – 1707): Cantata ‘Wachet auf, ruft uns die Stimme’, BuxWV 101
Dieterich Buxtehude: Trio sonata in C major for two violins, viola da gamba, and basso continuo, BuxWV 266
Dieterich Buxtehude: Ciaccona aria ‘Quemadmodum desiderat cervus’ for tenor, two violins, and basso continuo, BuxWV 92
Dieterich Buxtehude: Cantata ‘Wachet auf, ruft uns die Stimme’, BuxWV 100
Philipp Heinrich Erlebach (1657–1714): Sonata no.?6 in F major for violono piccolo, viola da gamba, and basso continuo
Johann Sebastian Bach (1685–1750): Cantata ‘Wachet auf, ruft uns die Stimme’, BWV 140

płyta do nabycia na multikulti.com

Capella Prolationum / Ensemble La Danserye "Francisco López Capillas: Missa Re Sol. Missa Aufer a nobis. Motetes" Lindoro 2014, NL3025

Capella Prolationum / Ensemble La Danserye "Francisco López Capillas: Missa Re Sol. Missa Aufer a nobis. Motetes" Lindoro 2014, NL3025

Capella Prolationum / Ensemble La Danserye "Francisco López Capillas: Missa Re Sol. Missa Aufer a nobis. Motetes" Lindoro 2014, NL3025

Już w 1969 roku Thomas Stanford i Lincoln Spiess opublikowali książkę o meksykańskich archiwach zawierających muzykę z okresu kolonialnego. Wraz z użyteczny przeglądem każdego z archiwów, obejmowała ona także listę reprezentowanych w nich kompozytorów. I chociaż nie znaleźli się tam autorzy tak zwanej "szkoły francusko-flamandzkiej", ale uwagę uczonych zwrócił lokalny kompozytor Francisco López Capillas (1614- 1674) (który otrzymał od nich nawet przydomek "meksykańskiego Ockeghema"), ze względu niebywały kunszt techniczny jego polifonii i na zainteresowanie ezoteryczną symboliką. Ponad cztery dekady później, to zapis dwóch jego mszy: "Missa Re Sol" oraz "Missa Aufer a nobis" (obie na cztery głosy) sprawił, iż powstało niniejsze nagranie będące hołdem dla tego niebywałego kompozytora w czterech setną rocznicę jego urodzin. 

Francisco López Capillas, kompozytor urodzony w mieście Meksyk, nie był twórcą bardzo wysoko ocenianym przez współczesnych. Gdy w 1654 roku został mianowany kapelmistrzem katedry w rodzinnym mieście (pozostał nim do śmierci) pisano o nim jako o dosyć wstecznym kompozytorze, potrafiącym - co najwyżej - biegle pisać msze i motety na cztery lub sześć głosów (prawie całe jego twórczość się na tym opiera), nie dostrzegając jednak kunsztu jego polifonicznych dokonań, jak i biegłości w sztuce kontrapunktu. Dopiero pod koniec dwudziestego wieku muzykolodzy dostrzegli wyjątkowość jego twórczości mocno osadzonej w tradycji polifonicznej szkoły flamandzkiej, ale tworzonej jakby na przekór swoim czasom. I przywrócili mu miejsce w panteonie sław siedemnastowiecznych twórców sakralnej muzyki Ameryki środkowej. 

Obie Msze zostały nagrane po raz pierwszy, a wykonawczy kunszt połączonych sił Capella Prolationum oraz Ensemble La Danserye w pełni oddaje maestrię dzieł Francisco Lópeza Capillasa.

autor: Wojciech Łastruga

Capella ProlationumEnsemble La Danserye

Juan de Riscos (ca. 1570-1637).
1. Canción Re Sol, a 4* (02’05”). Chirimía tiple (JP), chirimía contralto (EP), sacabuche (FP), sacabuche (LP)

Francisco López Capillas: Missa Re Sol, a 4
Kyrie.
2. Kyrie Eleison (00’49”). CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
3. Christe Eleison (00’38”). CP + bajón (EP).
4. Kyrie Eleison (00’51”). CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).

Gloria.
5. Et in terra pax. (02’06”).CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
6. Qui tollis peccata mundi. (02’12”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
7. Motete Quicumque voluerit. (01’23”) Flautas [tenor (JP), bajo (FP), contrabajo (EP), subbajo (LP)].

Credo.
8. Patrem omnipotens (02’29”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
9. Et incarnatus (00’38”) CP + bajón (EP).
10. Crucifixus (01’40”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
11. Et in spiritum. (02’03”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
12. Sanctus. (01’35”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
13. Benedictus. (01’13”) CP.

Agnus.
14. Agnus Dei I (01’53”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
15. Agnus Dei II. (01’36”) CP + chirimía tiple (JP), chirimía contralto (EP), sacabuche (FP), sacabuche (LP).
16. Motete Velum templi scissum, a 4. (02’13”) Chirimía tiple (JP), chirimía contralto (EP), sacabuche (FP), sacabuche (LP) + OP.
17. Motete Aufer a nobis, a 4. (01’42”) CP+ Bajón (EP) + OP.

Francisco López Capillas: Missa Aufer a nobis, a 4*.
Kyrie.
18. Kyrie eleison. (01’14”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
19. Christe eleison. (01’00”) CP + bajón (EP).
20. Kyrie eleison. (00’59”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).

Gloria.
21. Et in terra pax. (02’41”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
22. Qui tollis peccata mundi. (02’38”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
23. Motete Cum iucunditate Nativitatem, a 4. (03’27”) Bajo (FJ) + OP.

Credo.
24. Patrem omnipotens. (03’28”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP)
25. Et incarnatus. (00’55”) CP + bajón (EP).
26. Crucifixus. (02’08”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
27. Et in spiritum. (03’03”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).

Sanctus.
28. Sanctus. (01’26”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
29. Benedictus. (01’40”) CP.

Agnus.
30. Agnus Dei I. (01’54”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP).
31. Alabado Oh, admirable Sacramento, a 4*. (04’07”) CP + corneta (FP), bajoncillo contralto (JP), sacabuche (LP), bajón (EP) + OP (solistas: RF, VP, AM, FD).

płyta do nabycia na multikulti.com

The Bach Players "Venice to Hamburg" Hyphen Press Music 2016, HPM009

The Bach Players "Venice to Hamburg" Hyphen Press Music 2016, HPM009

The Bach Players "Venice to Hamburg" Hyphen Press Music 2016, HPM009

Założony w 1996 roku przez Nicolette Moonen zespół The Bach Players, od początku swojego istnienia poświęcił się wykonawstwu XVII i XVIII wiecznej muzyki klasycznej, ze szczególnym uwzględnieniem patrona zespołu - Jana Sebastiana Bacha. W zależności od wymogów repertuarowych, zespół liczy od trzech do dwudziestu pięciu członków. Początkowo zespół wykonywał sakralne kantaty J.S.Bacha w pojedynczej obsadzie, z czasem repertuar zespołu zaczął się rozrastać, by dzisiaj skupić się na powiązaniach pomiędzy kompozytorami, stylami oraz zmianami, jakie nastąpiły w muzyce - w celu zapewnienia szerszego kontekstu, który pozwala na dotarcie do nieodkrytych pokładów muzyki. Długoletnie doświadczenie pracy artystycznej członków zespołu pokazało, że muzyka barokowa ożywa, gdy umieścić ją w kontekście, gdy stawiane są frapujące pytania. Członkowie The Bach Players potrafią to robić, jak mało komu. Udaje im się sprawić, że słuchacze mają wyjątkową okazję do doświadczania muzyki, a nie tylko jej słuchania.

Śpiewacy i instrumentaliści tworzący The Bach Players to ekstraklasa wykonawców muzyki barokowej. Kierująca zespołem Nicolette Moonen to wykładowczyni Royal Academy of Music in London, studiowała z Jaapem Schröderem i Sigiswaldem Kuykenem, współpracowała z najważniejszymi europejskimi barokowymi orkiestrami jak Amsterdam Baroque Orchestra, English Baroque Soloists, Orchestre Révolutionnaire et Romantique, the Orchestra of the Age of Enlightenment. Szefowała Collegium Vocale Gent, La Chapelle Royale, Ex Cathedra, the European Union Baroque Orchestra, i English Touring Opera...

Wiolonczelistka Luise Buchberger występuje ze Scottish Chamber Orchestra, Deutsche Kammerphilharmonie Bremen, Camerata Salzburg, Academy of Ancient Music, Classical Opera Company, the Orchestra of the Age of Enlightenment. Skrzypaczka Anna Curzon to załozycielka Curzon Quartet w 2013. Występuje z Wallfisch Band, Orchestra of the Age of Enlightenment, Bournemouth Symphony Orchestra, the Royal Liverpool Philharmonic Orchestra. Sopranistka Rachel Elliott występuje z I Fagiolini, Concordia, the Orchestra of the Age of Enlightenment, the Academy of Ancient Music, New London Consort, Les Arts Florissants, Il Seminario Musicale, Hippocampus. Flecistka Marion Moonen występuje z Amsterdam Baroque Orchestra, the Kleine Konzert of the Rheinische Kantorei Hermanna Maxa, Van Swieten Society, Concerto d’Amsterdam, Attaignant Consort. Mezzo-sopranistka Renata Pokupić jest jedną z najbardzie rozchwytywanych obecnie śpiewaczek, zapraszana przez Sir Johna Eliota Gardinera, Fabio Biondiego, Emmanuelle Haim, Paula McCreesha, Yannicka Nézet-Séguina, Kazushi Ono. Z zespołem współpracuje dwóch polskich muzyków, klawesynista Pawel Siwczak i fagocista Krzysztof Lewandowski, który występuje na najnowszej płycie „Venice to Hamburg”.

Najnowsza płyta The Bach Players, tym razem w sześcioosobowym składzie, przynosi dziesięć kompozycji Schmelzera, Weckmanna, Frobergera, Böddeckera, Valentiniego i Mariniego. "Venice to Hamburg" to program, który niezwykłą kombinację instrumentów, czyli skrzypiec, kornetu, sackbut (puzonu), dulcian (fagotu) i basso continuo, ukazuje w trzech odsłonach. Mamy tu bowiem kompozytorów włoskich, a dokładniej weneckich, mamy austriackich (pracujących na dworze Habsburgów), mamy w końcu i niemieckich z dworu w Hamburgu. Niesamowite, że kompozytorzy, których śmiało można zaliczyć do głównego nurtu barokowych mistrzów, w rękach członków The Bach Players brzmią nadzwyczaj ożywczo, co za prostota wypowiedzi, jaka szlachetność brzmienia. W interpretacjach słychać delikatne tony historycznego instrumentarium, wzbogacone o jazzujące, kornetowe solówki Polaka, Krzysztofa Lewandowskiego. The Bach Players nasycają barokowe kompozycje emocjami i szczególną muzykalnością. Płyta jest pełna polotu, wyrafinowanych brzmień sąsiadujących z ekstatyczną żywiołowością, no i oczywiście fantazyjnej, acz kontrolowanej zabawy.

Nagrań dokonano w londyńskim kościele św. Michała w Highgate podczas trzech dni, 27, 28 i 29 sierpnia 2014 roku.

autor: Henryk Majda

The Bach Players
Nicolette Moonen: violin
Gawain Glenton: cornettino
Emily White: trombone
Krzysztof Lewandowski: dulcian
Lynda Sayce: theorbo
Silas Wollston: organ / harpsichord

1. Giovanni Valentini (1582–1649): Sonata a 4 in G minor
2. Giovanni Valentini: Canzon in D minor for cornetto, trombone, and basso continuo
3. Johann Jakob Froberger (1616–67): Toccata no. 2 in D minor for harpsichord
4. Johann Heinrich Schmelzer (c. 1620–80): ‘La Cariolatta’, sonata a 4 in G major
5. Johann Heinrich Schmelzer: Sonata no. 3 in G minor for violin and basso continuo
6. Matthias Weckmann (c. 1620–74): Sonata no. 3 a 4 in C major
7. Philipp Friedrich Böddecker (1607–83): Sonata sopra ‘La Monica’ in G minor for dulcian, violin and basso continuo
8. Biagio Marini (1594–1663): ‘La Rizza’, canzone a 4 in D minor
9. Matthias Weckmann: Toccata in E minor for harpsichord
10. Antonio Bertali (c. 1605–69): Chaconne in C major for violin and basso continuo
11. Matthias Weckmann: Sonata no. 9 a 4 in D minor


p[łyta do nabycia na multikulti.com

Esther Apituley "Johann Sebastian Bach: Stirring Stills - Bach for Viola [Hybrid SACD]" Challenge Classics 2016, C72726

Esther Apituley "Johann Sebastian Bach: Stirring Stills - Bach for Viola [Hybrid SACD]" Challenge Classics 2016, C72726

Esther Apituley "Johann Sebastian Bach: Stirring Stills - Bach for Viola [Hybrid SACD]" Challenge Classics 2016, C72726

Jak pisze Esther Apituley w króciutkim liner notes - ubranym w formę listu do Jana Sebastiana Bacha - nosiła się z nagraniem takiego albumu od wielu lat. Od bardzo dawna fascynowała ją Chaconne'a z II Partity na skrzypce solo Bacha, kompozycja "pełna energii i tajemnicy", ale też, z racji skromnych oznaczeń, pozostawiająca interpratorowi olbrzymią swobodę wykonawczą. Apituley podobno zapisała setki stron notatek dotyczący tego utworu i możliwości jego interpretacji. Wiele też napisała o swoich uczuciach i wyobrażeniach, jakie odnajduje pod wpływem tej kompozycji.

A problem wcale nie był mały, bo artystka nie gra na skrzypcach, a na altówce i chociaż to instrument z rodziny skrzypiec, ale odmienny, o niższym o wiele stroju, innej dynamice, brzmieniu, ograniczeniach i możliwościach. I - będąc w brzmieniu altówki równie rozmiłowana jak w Chaconnie - nie zamierzała z niego rezygnować.

Jak pisze Apituley, w końcu "zebrała sie na odwagę i nagrała swoje notatki" sięgając też po inne kompozycje Bacha ze zbiorów na skrzypce solo i wiolonczelę solo. I wyszło jej to - w naszym odczuciu - fenomenalnie, bo chociaż niewiele tu stylistycznych i interpretacyjnych rewolucji, to unikatowe brzmienie i pełna namysłu, lecz pulsująca wewnętrzną energią melancholia, sprawia, że pod każdym względem jest to nagranie niezwykłe i niezapomniane, od którego wprost nie można sie uwolnić.

autor: Wojciech Łastruga

Esther Apituley: viola

1. Adagio from Sonata for Solo Violin no. 1 BWV 1001
2. Prelude from Suite for Solo Cello no. 4 BWV 1010
3. Sarabande from Suite for Solo Cello no. 4 BWV 1010
4. Prelude from Suite for Solo Cello no. 6 BWV 1012
5. Andante from Sonata for Solo Violin no. 2 BWV 1003
6. Sarabande from Suite for Solo Cello no. 3 BWV 1009
7. Sarabande from Partita for Solo Violin no. 2 BWV 1004
8. Gigue from Partita for Solo Violin no. 2 BWV 1004
9. Sarabande from Suite for Solo Cello no. 5 BWV 1011
10. Chaconne from Partita for Solo Violin no. 2 BWV 1004



płyta do nabycia na multikulti.com

Quatuor Dialogues / Ewald Demeyere "Wolfgang Amadeus Mozart: Gran Partita" Challenge Classics 2016, CC72697

Quatuor Dialogues / Ewald Demeyere "Wolfgang Amadeus Mozart: Gran Partita" Challenge Classics 2016, CC72697

Quatuor Dialogues / Ewald Demeyere "Wolfgang Amadeus Mozart: Gran Partita" Challenge Classics 2016, CC72697

"Serenada B-dur K.361 / 370A" napisana przez Wolfganga Amadeusza Mozarta, znana jako Gran Partita (chociaż nazwy tej nie nadał jej kompozytor) jest niezaprzeczalnie jednym z najwybitniejszych dzieł muzyki klasycznej na zespół instrumentów dętych. Świetnie wpisywała się ona w wiedeńską tradycję tzw. Harmoniemusik - muzyki na zespoły instrumentów dętych, tworzonych by przydawały blasku arystokratycznym przyjęciom i bankietom, jednak również wykracza poza tradycyjną formułę. Oto bowiem do tradycyjnego oktetu dodane zostały jeszcze cztery rogi (w tym dwa basowe) oraz kontrabas. Pozwoliło to Mozartowi stworzyć dzieło o monumentalnych proporcjach i niezwykłych muzycznych harmoniach.

Historia Gran Partity nierozerwalnie związana jest z postacią Antona Stadlera, wiedeńczyka, wybitnego wirtuoza klarnetu i członka cesarskich zespołów muzycznych. Opowiadał on, że spotkał Mozarta w roku 1781, gdy ten przybył do Wiednia i dziś już panuje powszechana zgoda, że to on właśnie zlecił Mozartowi napisanie tej kompozycji.

To także prawdopodobnie on zainspirował Christian Friedrich Gottlieb Schwencke, wielkiego admiratora muzyki, znanego z bezgranicznego podziwu dla twórczości Wolfganga Amadeusza Mozarta, by przearanżował te tą kompozycję na mniejszy zespół instrumentalny, tak by mógł zagrać tą kompozycję w czasie swojej podróży po północnej Europie w roku 1794. Schwencke zrobił to zmieniając przy okazji nazwę na "Gran Quintetto".

Ta praktyka przearanżowywania kompozycji mistrzów na mniejsze składy była bardzo rozpowszechniona w dziewiętnastym stuleciu. Pozwoliło to na ożywienie bardzo wielu utworów wcześniejszych mistrzów - mogły być one wykonywane w prywatnych salonach arystokracji i wschodzącej burżuazji, gdyż nie potrzeba było większej liczby instrumentalistów, by je zagrać. Sprawiło to, że wiele tych kompozycji ocalało do naszych czasów, a jeszcze więcej nie popadło w całkowite zapomnienie.

Schwencke zbierał wszystko, co mógł znaleźć z dzieł Wolfganga Amadeusza Mozarta i bardzo wiele z nich wydał własnym sumptem i staraniem. Sam też dokonywał aranżacji kompozycji na mniejsze, bardziej współczesne składy instrumentalne. Tak też uczynił w tym wypadku, decydując się połączyć dwie tradycje charakterystyczne dla muzyki kameralnej tego okresu - fortepian oraz kwartet z obojem. Ówczesne pianoforte, jak i fortepian, bardzo różniły się mechanicznie od klawesynu - użycie mechanizmów z młoteczkiem skutkuje dużo większymi możliwościami dynamicznymi tych instrumentów. Obój natomiast jest bardziej dźwięczny w górnych zwłaszcza rejestrach, co przydaje jego brzmieniu lekkości, miękkości, pełni. To właśnie te cechy nowych na ówczesne czasy instrumentów, jak i cudowna, genialna orkiestracja Schwenckego pozwoliły mu przełożyć partie trzynastu instrumentów na kwintet z obojem i fortepianem.

Ewald Demeyere, wybitny pianista i klawesynista, wraz z zespołem Quatuor Dialogues sięgając po właśnie tą wersję dzieła, idą nieco pod prąd współczesnym tendencjom i trendom, wymuszającym pogoń za autentyzmem wykonawczym dawnej i klasycznej muzyki. Postanowili ocalić piękno zaklęte w stworzonych przez Mozarta i Schwencke'go harmoniach i pokazać, że ta muzyka poraża i zachwyca swoją lekkością, harmonią, wysublimowaniem. Chwała im za to, bo ich wspólne nagranie jest zaiste zachwycające.

autor: Wojciech Łastruga

Quatuor Dialogues:
Vinciane Baudhuin: oboe
Annelies Decock: violin
Mika Akiha: viola
Ronan Kernoa: cello

Ewald Demeyere: fortepiano

1. Serenade in B flat major ‘Gran Partita' K. 361/370° - Largo - Allegro molto
2. Serenade in B flat major ‘Gran Partita' K. 361/370° - Menuetto - Trio 1 - Trio 2
3. Serenade in B flat major ‘Gran Partita' K. 361/370a - Adagio
4. Serenade in B flat major ‘Gran Partita' K. 361/370° - Menuetto (Allegro) - Trio 1 - Trio 2 - Trio 3
5. Serenade in B flat major ‘Gran Partita' K. 361/370° - Romance (Adagio - Allegretto - Adagio)
6. Serenade in B flat major ‘Gran Partita' K. 361/370° - Thema con variazioni
7. Serenade in B flat major ‘Gran Partita' K. 361/370a - Allegro molto
8. From ‘Die Zauberfloete' K. 620 - Der Hoelle Rache kocht in meinem Herzen


płyta do nabycia na multikulti.com

Christoph Pregardien / Ensemble Kontraste "Wanderer" [Hybrid SACD], Challenge Classics, 2011

Christoph Pregardien / Ensemble Kontraste "Wanderer" [Hybrid SACD], Challenge Classics 2011, CC72518.

Christoph Pregardien / Ensemble Kontraste "Wanderer" [Hybrid SACD], Challenge Classics 2011, CC72518.

Christoph Prégardien uznawany jest dość powszechnie za jednego z najwybitniejszych tenorów lirycznych. Współpracuje z najwybitniejszymi zespołami i dyrygentami świat - Danielem Barenboimem, Johnem Elliot Gardinerem, Nikolausem Harnoncourtem, Phillippem Herreweghiem, Hermanem Maxem, Tonem Koopmanem czy Diego Fasolisem, a repertuar jego obejmuje właściwie wszystko od Monteverdiego po współczesność. Przez długi okres czasu postrzegany był jako specjalista od bachowskich dzieł religijnych, który to nagrywał z największymi - Herreweghiem, Koopmanem, Gardinerem czy Fasolisem, ale szybko udało mu się udowodnić swoją wielką wszechstronność. W ostatnich latach często sięga po pieśni - zwłaszcza romantyczne (najczęściej po Schuberta, chociaż w ubiegłym roku w duecie a Andreasem Staierem wykonywał także chopinowski repertuar).
Prégardien sięga tym razem po pieśni Schumanna, Kilmayera oraz Mahlera. O ile warstwa wokalna pozostaje wierna pierwowzorowi, to zupełnie odmiennie ma się sprawa z akompaniamentem. Partie fortepianu we wszystkich wypadkach zostały przearanżowane na mały zespół instrumentalny (choć i tu często dominującą rolę pełni fortepian). Nie dokonali tego jednak sami kompozytorzy (z wyjątkiem czterech utworów Wilhelma Killmayera) - instrumentalizacji pieśni Schumanna dokonał specjalnie na potrzeby tego projektu Marcus Maria Reissenberger, a aranżacja pieśni Mahlera pochodzi z 1920 roku i jej autorem jest słynny dodekafonista Arnold Schoenberg. Pieśni Schumanna - także ich aranżacja - mają zdecydowanie romantyczny charakter, bardziej współczesny jest Killmayer, chociaż i on mocno odwołuje się do wzorców dziewiętnastowiecznych. Najbardziej współczesny jest Mahler, ale instrumentacja w najmniejszym stopniu nie nosi śladów dodekafonistów czy jakichkolwiek awangardowych odwołań (Schoenberg eksperymentował już wtedy z atonalnością to pierwsze - uznawane za dodekafoniczne - dzieło jest trzy lata późniejsze).
Słuchając tego nagrania nie można oprzeć się wrażeniu, że czas niezwykle służy Christopherowi Prégardienowi - głos, co nieuniknione, obniża się z wiekiem, ale artystyczna i ludzka dojrzałość potrafi przekuć to w zaletę. Jego ciepła barwa, nienaganna technika, ale i wyczucie formy i emocji to coś, co często obce jest młodym wokalistom. A Prégardien operuje tym perfekcyjnie. Znakomita płyta!

autor: Wojciech Łastruga

Christoph Prégardien
Ensemble Kontraste


1. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Frühlingsfahrt op. 45,2
2. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Eintritt op. 82,1
3. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - In der Fremde op. 39,8
4. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Waldesgespräch op. 39,3
5. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Mondnacht op. 39,5
6. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Einsame Blumen op. 82
7. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Trost im Gesang op. 142
8. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Sehnsucht nach der Waldgegend op. 35,5
9. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Wanderung op. 35,7
10. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Herberge op. 82
11. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Es leuchtet meine Liebe op. 127,3
12. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Dein Angesicht op. 127,2
13. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Lehn Deine Wang op. 142,2
14. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Mein Wagen rollet langsam op. 142,4
15. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Abschied op. 82
16. Robert Schumann; Arrangements for small ensemble - Der Dichter spricht" from "Kinderszenen" op. 15
17. Wilhelm Killmayer; Arrangements for small ensemble - In lieblicher Bläue
18. Wilhelm Killmayer; Arrangements for small ensemble - Der Mensch
19. Wilhelm Killmayer; Arrangements for small ensemble - Wie Wolken
20. Wilhelm Killmayer; Arrangements for small ensemble - Griechenland
21. Gustav Mahler; Arrangements for small ensemble - Wenn mein Schatz Hochzeit macht
22. Gustav Mahler; Arrangements for small ensemble - Ging heut morgen übers Feld
23. Gustav Mahler; Arrangements for small ensemble - Ich hab' ein glühend Messer
24. Gustav Mahler; Arrangements for small ensemble - Die zwei blauen Augen von meinem Schatz

Christoph Prégardien / Michael Gees
Die Schöne Müllerin - Das Wandern

płyta do kupienia na multikutli.com

Christoph Prégardien / Michael Gees "Franz Schubert: Die Schöne Müllerin" [Hybrid SACD], Challenge Classics, 2008

Christoph Prégardien / Michael Gees "Franz Schubert: Die Schöne Müllerin" [Hybrid SACD], Challenge Classics 2008, CC72292.

Christoph Prégardien / Michael Gees "Franz Schubert: Die Schöne Müllerin" [Hybrid SACD], Challenge Classics 2008, CC72292.

Christoph Prègardien uznawany jest dość powszechnie za jednego z najwybitniejszych tenorów lirycznych. Współpracuje z najwybitniejszymi zespołami i dyrygentami świat – Danielem Barenboimem, Johnem Elliot Gardinerem, Nikolausem Harnoncourtem, Phillippem Herreweghem, Hermanem Maxem, Tonem Koopmanem czy Diego Fasolisem, a repertuar jego obejmuje właściwie wszystko od Monteverdiego po współczesność. Przez długi okres czasu postrzegany był jako specjalista od bachowskich dzieł religijnych, który to nagrywał z największymi - Herreweghiem, Koopmanem, Gardiner czy Fasolisem, ale szybko udało mu się udowodnić swoją wielką wszechstronność. W ostatnich latach często sięga po pieśni - zwłaszcza romantyczne (najczęściej po Schuberta, chociaż w ubiegłym roku w duecie a Andreasem Staierem wykonywał także chopinowski repertuar).

Cykl "Die Schöne Müllerin" Franz Schubert skomponował, gdy miał 26 lat - pomiędzy majem a wrześniem 1823 roku (w tym samym czasie powstała zresztą jego opera "Fierrabras"), do wierszy Wilhelma Müllera (powstały przed 1820 rokiem). Złożyło się na niego dwadzieścia pieśni i Prègardien zarejestrował na prezentowanej płycie cały komplet. Jego miękki, liryczny głos znakomicie sprawdza się w dziewiętnastowiecznym, schubertowskim repertuarze. Niewiele tu bowiem ozdobników, a naturalność i miękkość melodyjnej frazy kompozytora znajduje idealne dopełnienie w pastelowym tembrze głosu niemieckiego tenora. Chociaż i w bardziej nasyconych dramatyzmem partiach ("Der Jäger" czy pierwsza część i finał "Eifesucht und Stolz") radzi sobie bez najmniejszego problemu. Akompaniuje mu tutaj stały partner Michael Gees i wydaje się to wybór najlepszy z możliwych. Gees, także kompozytor, nie jest równie znany i ceniony jako pianista, jak drugi ze stałych współpracowników Prègardiena - Andreas Staier, ale w przydzielonej mu roli sprawdza się, mam wrażenie, lepiej. Staier to tytan klawiatury, obdarzony wielką muzyczną wyobraźnią erudyta, ale i innowator. Czasami lubiący wybiegać przed szereg, szukający raczej kontrastu niż harmonii. Świetnie sprawdza się to w solowych recitalach czy nagraniach z orkiestrą, gorzej - w muzyce kameralnej czy też tam, gdzie jego rola sprowadzona zostaje do akompaniamentu. Tu biegłość Geesa, jego znakomite rzemiosło, sprawdza się lepiej. Najważniejszy jest bowiem głos.

Chociaż nie jestem wielkim admiratorem muzyki romantycznej to nagranie zauroczyło mnie od pierwszego przesłuchania. Pięknu muzyki Schuberta w interpretacji Prègardiena po prostu nie można się oprzeć. Tak jak nie oparli się mu i europejscy krytycy, którzy nagraniu temu przyznali m.in. tytuł Płyty Roku MIDEM 2009, a duet wykonawców otrzymał Nagrodę Wokalną MIDEM 2009.

autor: Wawrzyniec Mąkinia

Christoph Prégardien: tenor
Michael Gees: piano


1. Das Wandern
2. Wohin?
3. Halt!
4. Dansagung an den Bach
5. Am Feierabend
6. Der Neugierige
7. Ungeduld
8. Morgengruß
9. Des Müllers Blumen
10. Tränenregen
11. Mein!
12. Pause
13. Mit dem grünen Lautenbande
14. Der Jäger
15. Eifersucht und Stolz
16. Die liebe Farbe
17. Die böse Farbe
18. Trockne Blumen
19. Der Müller und der Bach
20. Des Baches Wiegenlied

Christoph Prégardien / Michael Gees
Die Schöne Müllerin - Das Wandern

płyta do kupienia na multikutli.com

István Csuti / Zsolt Unterweger / György Merczel / Schola Hungarica / Janka Szendrei / László Dobszay "Ambrosian Chants for Epiphany", BMC Records, 2010.

István Csuti / Zsolt Unterweger / György Merczel / Schola Hungarica / Janka Szendrei / László Dobszay "Ambrosian Chants for Epiphany", BMC Records 2010, BMCCD165.

István Csuti / Zsolt Unterweger / György Merczel / Schola Hungarica / Janka Szendrei / László Dobszay "Ambrosian Chants for Epiphany", BMC Records 2010, BMCCD165.

Najnowsze nagranie węgierskiego zespołu wokalnego Schola Hungarica to powrót do zachodniej tradycji polifonicznej. Tym razem sięgają oni po nieszpory i mszę na Święto Trzech Króli. Ale nie jest to chorał gregoriański, a ambrozjański - owoc reformy śpiewu liturgicznego dokonanej przez Św. Ambrożego z Mediolanu (doktora Kościoła) jeszcze w czwartym wieku. Chorał ten jest śpiewem bardziej ornamentalnym, bogatszym w melizmaty i opiera się zarówno na skalach autentycznych, jak i plagalnych. Jednak w Mediolanie, mieście Św. Ambrożego, śpiew ten praktykowano jeszcze długie stulecia i wczesnorenesansowy włoski kompozytor związany z bazyliką mediolańską, Franchino Gafurio pisał również śpiewy polifoniczne w oparciu o zasady z czwartego wieku. I właśnie po przetworzone przez niego nieszpory i mszę sięga Schola Hungarica. Przed laty płytę z chorałem ambrozjańskim nagrał Marcel Perez, ale Węgrzy szukają własnej drogi w interpretacji muzyki liturgicznej. Nie starają się odnaleźć źródła pochodzenia tego śpiewu w muzyce bizantyjskiej jak to czynił Peres, ale pokazują go jako alternatywę dla monastycznych monodii gregoriańskich. Służy temu również wzbogacenie o późniejszą polifonię, która zwłaszcza w bogatych w melizmaty fragmentach. Muzyka jest wykonana z niebywałą maestrią, a naturalny pogłos franciszkańskiego kościoła przydaje tylko wzniosłości głosom śpiewaków.

autor: Wojciech Łastruga

István Csuti

Zsolt Unterweger

György Merczel

Schola Hungarica

Janka Szendrei

László Dobszay

Cantus missae / Chants of the Mass
1. Ingressa 1:23
2. Franchino Gafurio: Gloria 3:49
3. Psalmellus 5:13
4. Hallelujah 3:51
5. Antiphona ante Evangelium 1:03
6. Evangelium - Indictio Paschalis 1:50
7. Antiphona post Evangelium 1:51
8. Franchino Gafurio: Credo 5:52
9. Offertorium 2:50
10. Franchino Gafurio: Sanctus 5:09
11. Confractorium 0:54
12. Franchino Gafurio: Agnus 4:13
13. Transitorium 1:58

Cantus vesperarum / Chants for Vespers
14. Antiphona ad lucernarium 1:10
15. Hymnus 2:19
16. Responsorium cum infantibus 3:50
17. Antiphona cum psalmo 1:38
18. Antiphona ad Magnificat 1:24
19. Oratio 0:45
20. Psalmellus 1:20
21. Responsorium in baptisterio 1:40
22. Antiphona ad Benedictus 1:42
23. Oratio 0:48
24. Psalmellus 1:34
25. Franchino Gafurio: Kyrie 4:50

Schola Hungarica
Internationaal Gregorians Festival 2009, Watou

płyta do kupienia na multikutli.com

Yuri Honing / Nora Mulder - "Franz Schubert: Winterreise", Jazz In Motion, 2007.

Yuri Honing / Nora Mulder - "Franz Schubert: Winterreise", Jazz In Motion, 2007.

Yuri Honing / Nora Mulder - "Franz Schubert: Winterreise", Jazz In Motion, 2007.

Yuri Honing jest jednym z najbardziej znanych holenderskich saksofonistów jazzowych i chociaż ma w swoim dorobku nagrania choćby z Mishą Mengelbergiem czy Paulem Bleyem, kojarzony jest bardziej ze sceną mainstreamową. W dorobku ma realizacje z Patem Methenym, Charlie Hadenem, Gary Peacockiem i Paulem Motionem, ale także z gwiazdami muzyki pop.

Nagranie w duecie z pinistką Nora Mulder jest pierwszą płytą z muzyką Honinga z jaką się zetknąłem. Sięgając po tą płytę nie wiedziałem o nim nic. I dobrze, bo to nagrania Winterreise podszedłem bez uprzedzeń i negatywnego nastawienia do muzyki pop. A płyta ta nie jest typowa dla jego dorobku. To, co prawda drugie jego nagranie w duecie, ale jedyna płyta, na której sięga on po kompozycje z muzyki klasycznej. Honing wraz z Norą Mulder, holenderską, klasycznie wykształconą pianistką (chociaż kojarzoną obecnie ze sceną improwizowaną) wziął tu bowiem na warsztat pieśni Schuberta z cyklu Winterreise (uzupełniono jeszcze o fragment kwartetu "Der Tod und das Mädchen" - "Śmierć i dziewczyna"). Oboje podeszli z wielkim szacunkiem do Schuberta i starali się zminimalizować partie improwizowane oraz nie nadawać pieśniom typowo swingowego, jazzowego wymiaru. Songbook Schuberta po który sięgnęli, przeznaczony był na głos i akompaniujący mu fortepian. I tutaj jest najsilniej widoczna zmiana - chociaż saksofon Honinga przejął partie wokalne, to zatarł się podział na instrument solowy i akompaniament. Fortepian jest tu instrumentem odmieniającym muzykę Schuberta, nadającym jej nowy wymiar. Nie jest to przy tym dekonstruowanie muzyki dziewiętnastowiecznego kompozytora, o tym nie ma mowy. Melodyka odtworzona jest przez Honiga linearnie (na ile to możliwe), ale rytm i harmonia zmienia się zupełnie. Nie jest to płyta stricte jazzowa - nie ma tu mowy o swingu czy długich improwizacjach. Nie jest to muzyka klasyczna. Jest coś nowego, co ocala Schuberta, a jednocześnie nadaje muzyce intymny i osobistych wymiar dwóch niezwykłych osobowości - Yuri Honinga i Nory Mulder.

autor: Marcin Jachnik

Yuri Honing: tenor saxophone
Nora Mulder: piano

1. No 17
2. No 7
3. No 16
4. No 24
5. No 4
6. No 12
7. No 21
8. No 2
9. No 9
10. No 10
11. No 20
12. No 14
13. Der Tod und das Mädchen

Winterreise 2008 Yuri Honing Trio

płyta do kupienia na multikutli.com